Նոյեմբերի 19-ին Անվտանգային վերլուծությունների ինստիտուտի (ԱՎԻ) վերլուծաբանները հանդես եկան Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային զարգացումներին նվիրված դասախոսությամբ։ Քննարկումը կենտրոնացած էր հայ-ռուսական երկկողմ հարաբերությունների, TRIPP համաձայնագրի, Ադրբեջանի ռազմական ռազմավարության և Հայաստանում ներքաղաքական զարգացումների վրա։
Հայ-ռուսական երկկողմ հարաբերություններ
Բանախոսները քննարկեցին հայ-ռուսական հարաբերությունների վերջին զարգացումները՝ նշելով երկկողմ հանդիպումների ակտիվացումը և Հայաստանի շարունակական ներգրավվածությունը եվրասիական կազմակերպություններում։ Այս զարգացումները ցույց են տալիս, որ ներկայիս Հայաստանի կառավարությունը որպես բացահայտ հակառուսական քաղաքականություն վարող բնութագրելը չի արտացոլում գործող դիվանագիտական պրակտիկան։
Նշվեց նաև, որ Ռուսաստանի տեղեկատվական ռազմավարությունը նպաստում է այս ընկալման ձևավորմանը, քանի որ Մոսկվան հաճախ ավելի լայն աշխարհաքաղաքական պատճառներով իրեն ներկայացնում է որպես հեռացած դերակատար։ Այս միջավայրը ազդում է Հայաստանի ներքաղաքական դինամիկայի վրա, որտեղ ընդդիմադիր դերակատարները կառավարությանը մարտահրավեր նետելիս հաճախ պիտակավորվում են որպես պրոռուսական։
TRIPP համաձայնագիր
TRIPP համաձայնագիրը քննարկվեց աշխարհաքաղաքական դիրքավորման և տնտեսական օգուտների համատեքստում։ Բանախոսները նշեցին, որ համաձայնագիրը սոցիալական մեդիայում և փորձագիտական ցանցերում լայնորեն ներկայացվել է որպես Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական ներկայության ավարտ և ռուսական դերակատարների փոխարինում արևմտյաններով։ Սա հակասություն է, քանի որ համաձայնագրի վերաբերյալ Ռուսաստանի պաշտոնական հռետորաբանությունը հիմնականում դրական է՝ հաշվի առնելով դրա կարևորությունը Ռուսաստանի կապը տարածաշրջանային այլ դերակատարների հետ ապահովելու և նրան նոր առևտրային շուկաներ ցամաքային հասանելիություն տրամադրելու հարցում։
Համաձայնագիրը նաև ներկայացվել է որպես նշանակալի տնտեսական հնարավորություն։ Սակայն ԱՎԻ-ի բանախոսները նշեցին, որ Եվրասիական համատեքստում նմանատիպ ուղիների ուսումնասիրությունները մինչ այժմ ցույց են տվել միայն սահմանափակ տնտեսական օգուտներ։ Բացի այդ, Հարավային Կովկասն արդեն ունի գործող միջին միջանցքի երթուղիներ։ Այս երկու գործոնները հարցեր են առաջացնում այն լրացուցիչ ֆինանսական օգուտների մասշտաբի և այն խթանների վերաբերյալ, որոնք անհրաժեշտ կլինեն առևտրային ուղիները Հայաստանի տարածքով վերաուղղորդելու համար։
Ադրբեջանի ռազմական կուտակումները
Դասախոսությունը անդրադարձավ նաև Ադրբեջանի ռազմական կուտակումներին և նրա նոր պաշտպանական ռազմավարությանը։ Ադրբեջանը մեծացրել է ռազմական ծախսերը և նոր սպառազինության ձեռքբերմամբ ներդրել նոր հակաօդային պաշտպանության համակարգ։ Ավելին, իր վեց հիմնական ռազմական միավորների կողքին Ադրբեջանը նաև նոր հրթիռային համակարգեր է ձեռք բերել Նախիջևանում՝ Երևանի շեմին տեղակայված բանակային բազայի համար։ Այս կոշտ ուժի ձեռքբերումների ուղղվածությունը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի նոր ռազմական դոկտրինը շեշտադրում է զինաթափող հարվածի ռազմավարությունը, որը հակակշռի բացակայության դեպքում կարող է կենտրոնից կաթվածահար անել Հայաստանի պաշտպանական համակարգը։
Հայաստանի ներքին զարգացումներ
Դասախոսությունն ավարտվեց ներքաղաքական զարգացումների և քաղաքական համակարգի վրա դրանց ազդեցության գնահատմամբ։ Բանախոսները նշեցին, որ Հայաստանը կանգնած է ընտրական ավտոկրատիայի վերածվելու ռիսկի առաջ, երբ կառավարությունը ընտրվում է ժողովրդավարական ընտրությունների միջոցով, բայց իր կառավարման միջոցով քայքայում է ժողովրդավարական ինստիտուտները։
